Hoe je CO2e-emissies berekent met de data die je al hebt

{{highlight-text}}

‍

Emissieberekening wordt vaak gezien als een complex en arbeidsintensief project. 42% van het midden- en kleinbedrijf geeft aan dat tijdgebrek de reden is om het zo lang mogelijk voor zich uit te schuiven. Maar nu meer dan 60% van het mkb in 2025 emissierapportages opstelt, is het duidelijk dat de tijd is aangebroken. En beginnen is makkelijker dan je denkt.

In dit artikel bespreken we de misvattingen rond emissieberekening, de data die je nodig hebt om je emissiebasislijn te berekenen, en hoe je van weinig of geen berekeningen kunt doorgroeien naar het gebruik van emissieinzichten om de efficiëntie en duurzaamheid van je activiteiten te verbeteren.

Drie veelgehoorde misvattingen die het meten van transport-CO2e-emissies vertragen

Je koolstofemissies voor het eerst meten is niet zo ingewikkeld en duur als je misschien denkt. Toch stoppen veel bedrijven hun hoofd in het zand totdat het te laat is en ze klanten beginnen te verliezen omdat ze de verwachte emissierapportages niet kunnen leveren. Laten we de meest voorkomende misvattingen over emissiemeting ontkrachten.

Mythe 1: je hebt perfecte data nodig om te beginnen

De meeste bedrijven denken dat ze complete, 'perfecte' data nodig hebben voor elke activiteit voordat ze kunnen beginnen met emissieberekening. Als elk bedrijf die redenering zou volgen, zou bijna niemand zijn uitstoot bijhouden.

In de praktijk kunnen bedrijven beginnen met de data die ze hebben (denk aan afstand, verzendgegevens, transportmodus, brandstoftype) en een eenvoudige emissiecalculator, en de datakwaliteit gaandeweg verbeteren.

Mythe 2: emissierapportage is een toekomstig probleem

Duurzaamheidsregelgeving is in de meeste regio's de afgelopen jaren sterk veranderd. De meeste regels verplichten het mkb of zelfs grotere bedrijven niet direct om emissies te rapporteren. Maar wat bedrijven vaak vergeten, is dat nieuwe vereisten voortdurend van kracht worden en dat veel investeerders, financieringsprogramma's en belastingvoordelen emissierapportages vereisen.

Mythe 3: klanten verwachten geen emissiedata van het mkb

Vergelijkbaar met het bovenstaande: veel bedrijven vergeten dat, ook als ze niet verplicht zijn om emissies te rapporteren via een regeling of om in aanmerking te komen voor subsidies, hun klanten toch emissiedata van hen verwachten. Dit geldt zowel voor bedrijven die onder verplichte rapportagevereisten vallen als voor bedrijven die vrijwillig rapporteren.

Datapunten die je nodig hebt om emissies te berekenen (en hoe je die verzamelt)

Nu je begrijpt waarom het meten van emissies belangrijk is, is de volgende vraag: waar begin je? Het goede nieuws is dat de meeste bedrijven al over de benodigde data beschikken. Die data kan verspreid zijn over transport managementsystemen of spreadsheets en niet perfect gestructureerd zijn, maar waarschijnlijk is het er wel. Hieronder vind je de belangrijkste soorten data die je nodig hebt.

De basis van emissieberekening voor transport is activiteitsdata vermenigvuldigd met emissiefactoren.

Ritgegevens

Je hebt minimaal gegevens nodig van elke rit die je voor klanten of voor je eigen activiteiten hebt uitgevoerd. De belangrijkste datapunten zijn:

• Vertrek- en aankomstplaats
• Afgelegde afstand, ofwel de kortste cirkelboogafstand (GCD) of de kortste uitvoerbare afstand (SFD)
• Transportmodus: weg, zee, lucht, spoor
• Gewicht of volume van de vervoerde goederen

Waar vind je dit: omdat deze data essentieel is voor de dagelijkse bedrijfsvoering, is het doorgaans goed toegankelijk via de systemen waarmee je je transport- en logistiekactiviteiten beheert. Denk aan je bestaande Transport Management Systeem (TMS), ERP-systeem of interne spreadsheets.

Voertuigdata

Als je voertuigen bezit of leaset, maakt het verzamelen van data per voertuig je emissieberekeningen nauwkeuriger. Als die data niet eenvoudig beschikbaar is, kun je gebruikmaken van branchestandaarden.

Relevante voertuigdata zijn:

• Voertuigtype
• Brandstoftype, zoals diesel, LNG, elektrisch

Waar vind je dit: als je een wagenparkbeheersysteem gebruikt, vind je voertuigdata daar. Anders is het doorgaans te vinden in de kentekendocumenten of leaseovereenkomsten van elk voertuig.

Energieverbruiksdata

Je moet inzicht hebben in het energieverbruik van zowel de voertuigen die je inzet als de gebouwen die je bezit, huurt of van waaruit je opereert. Dit omvat kantoren, magazijnen en opslagfaciliteiten.

Relevante energiedata zijn:

• Brandstofverbruik in liters
• Elektriciteitsverbruik in kWh per gebouw
• Elektriciteitsverbruik in kWh per elektrisch voertuig (via eigen of externe laadpunten)

Waar vind je dit: energiedata is doorgaans gemakkelijk te vinden, omdat je waarschijnlijk betaalt aan een energiebedrijf of brandstoftoeleverancier. Gebouwgerelateerde energiedata staat op je energierekening, in het klantenportaal of via een slimme meter. Voertuiggerelateerde data vind je in rekeningen of afschriften van je tankpasaanbieder (inclusief elektriciteit), het laadpuntmeter of de telematicasystemen van de voertuigen.

Hoe je emissies berekent met deze data

Zodra je de benodigde data hebt verzameld, kun je aan de slag met het opstellen van je eerste emissiebasislijn. Er zijn drie manieren om dit te doen (lees meer over deze drie berekeningsmethoden).

1. Spreadsheets

Voor veel bedrijven begint de emissieberekening met een spreadsheet. Je exporteert en consolideert je data in een spreadsheet, past emissiefactoren handmatig toe en berekent emissies via formules. We beschrijven stap voor stap hoe je emissies berekent in deze handleiding.

Voor kleine datasets of een beperkt aantal zendingen kan dit werken, maar het brengt een hoger risico op fouten, meer complexiteit en veel onderhoudstijd met zich mee. Dat is niet haalbaar voor grotere activiteiten of emissieberekeningen op zendingsniveau.

2. Externe consultants

Een andere optie is het inschakelen van een externe consultant: jij levert de data, de consultant past de methodiek toe en stelt emissierapportages op. Dit kan nuttig zijn als je interne expertise of tijd ontbreekt, maar het is doorgaans vrij duur en je moet de benodigde data nog steeds zelf handmatig verzamelen en valideren.

3. Carbon accounting tools

De derde optie is het gebruik van carbon accounting software om emissies te berekenen, te analyseren en te rapporteren. Met deze aanpak kan data worden geïmporteerd en automatisch gevalideerd voordat die wordt gebruikt, en is de berekeningsmethodiek afgestemd op wereldwijde standaarden met de meest recente emissiefactoren.

Dit vermindert fouten, bespaart tijd en maakt het mogelijk om met één druk op de knop emissierapportages op zendingsniveau te leveren aan klanten. Het helpt ook kansen te identificeren om uitstoot te verminderen en klanten duurzamere opties te bieden, zonder dagen spreadsheetanalyse.

In welke fase zit je bij emissieberekening? Een 4-fasen volwassenheidsmodel

Of je nu net begint met emissieberekening of al even bezig bent, het is handig om te weten hoe je ervoor staat in vergelijking met andere bedrijven. Dit 4-fasen volwassenheidsmodel helpt je je startpunt te bepalen en je voortgang bij te houden.

Fase 1: geen emissiedata

Je hebt nog geen emissies berekend voor je activiteiten, maar maak je geen zorgen: elk bedrijf moet ergens beginnen.

Fase 2: basisemissieberekeningen

Je gebruikt spreadsheets, online emissiecalculators of een berekenings-API binnen je TMS voor globale schattingen van je totale uitstoot of de uitstoot van specifieke ritten. Je doet deze berekeningen waarschijnlijk voor een algemeen overzicht of voor individuele klanten.

Fase 3: gestructureerde en nauwkeurige berekeningen

Je gebruikt dedicated carbon accounting tools om emissies over je activiteiten te berekenen, op rit- of zendingsniveau. Je gebruikt deze output waarschijnlijk voor klantspecifieke emissierapportages en interne rapportage.

Fase 4: emissiegerichte beslissingen

Je gebruikt inzichten uit je carbon accounting tools voor betere beslissingen over routeoptimalisatie, de keuze tussen transportmodi of brandstoftypes, het aanbieden van duurzamere opties aan klanten, of initiatieven die je CO2-voetafdruk verlagen. Je kunt deze rapportages en inzichten ook gebruiken voor het behalen van certificeringen zoals Lean & Green-sterren of EcoVadis-medailles of -badges.

Hoe Farm Trans in slechts een jaar overstapte van emissie-schattingen naar betekenisvolle CO2-reductie

In 2024 was Farm Trans, een Europese logistiek dienstverlener, vastbesloten de duurzaamheid te verbeteren, maar het bijhouden van emissies was nog gebaseerd op schattingen in Excel-spreadsheets en externe consultants. Om nauwkeurigere emissiedata te krijgen, begon Farm Trans met een Emissions API die integreerde met het bestaande TMS.

Daardoor kon Farm Trans emissies gemakkelijk berekenen aan de hand van primaire data uit het TMS, emissiedata op zendingsniveau rapporteren aan klanten en inzicht krijgen in de uitstoot over de gehele activiteiten, inclusief hoe die in de loop van de tijd veranderen.

Nu gebruikt Farm Trans deze inzichten actief om emissiehottspots te identificeren en manieren te vinden om klanten duurzamere transportopties aan te bieden, zoals nauwkeurige schattingen van toekomstige kosten bij het overschakelen van dieseltrucks naar elektrische trucks. Lees het volledige verhaal van hoe Farm Trans emissiedata inzet bij bedrijfsbeslissingen.

Hoe je kunt beginnen met carbon accounting

Ongeacht de fase waar je je in bevindt, maken BigMile's carbon accounting tools het hele proces eenvoudiger, sneller en nauwkeuriger.

Met ons platform of onze Emissions API kun je CO2e-emissies nauwkeurig berekenen in lijn met wereldwijde standaarden, op maat gemaakte rapporten aan klanten leveren en inzichten krijgen om je CO2-voetafdruk in de loop van de tijd te verlagen. Lees meer over de voordelen van carbon accounting.

Klaar om te beginnen? Sluit je aan bij 250+ logistieke en transportbedrijven zoals RICOH, Murata en Vanguard Logistics die BigMile gebruiken om hun uitstoot te berekenen. Boek een demo en we geven je een persoonlijke rondleiding door ons platform en laten zien hoe het jou kan helpen.